Lage kosten, hoog rendement, gelukkige medewerkers

Projectleiderschap met gezag

Leidinggeven is een vak. Eén van de belangrijkste taken van de leidinggevende is het aansturen van een groep (team, afdeling) mensen. De teamleden werken samen om gewenste resultaten (doelen) te bereiken. Hoe beter men met elkaar samenwerkt, hoe groter het resultaat. Dat geldt voor reguliere organisaties en voor projecten en andere tijdelijke organisaties.

Hiërarchie.

De ‘werking’ van leiderschap is in reguliere organisatie vaak gebaseerd op hiërarchie. Door hun ‘positie’ is duidelijk wie leidinggevende is en wie medewerker. Medewerkers weten dit en gedragen zich naar het beeld dat ze hebben van ‘leidinggevenden’. In reguliere organisaties betekent deze positie dat leidinggevenden ‘macht’ hebben. Ze kunnen dwang uitoefenen om medewerkers te beïnvloeden. Ze zullen het niet doen, maar de mogelijkheid dat ze machtsmiddelen (beoordelingsgesprek, salarisbeslissingen) kúnnen inzetten, maakt al dat dit mechanisme werkt. Medewerkers weten dit ook en gedragen zich soms alsof ze onder invloed van deze macht staan. Er wordt niet bewust gebruik van gemaakt, of over gesproken, maar toch werkt positiemacht zo onbewust door in het dagelijks handelen.

Projecten

Een ander verhaal wordt het bij projecten. Een project is een tijdelijke organisatorische constructie om een bepaald complex vraagstuk op te lossen. Hiertoe wordt een projectteam aangesteld met precies de goede teamsamenstelling voor dit vraagstuk. Een projectleider stuurt dit team aan. In heel veel gevallen is de projectleider niet een hiërarchisch leidinggevende. Hij of zij is één van de medewerkers met de leidinggevende rol in dit projectteam. De projectleider bezit geen ‘positiemacht’. Hij of zij kan niet dwingen met de woorden ‘omdat ik de baas ben’, als die dat al zou willen. Wat maakt een projectleider dan effectief? Hoe krijgt de projectleider ‘invloed zonder macht’?

Gezag

Succesvolle projectleiders zijn vooral ‘mensen’-mensen. Zij weten zich te verbinden met hun groep, kennen de kwaliteiten van ieder teamlid, maken van de groep een echt ‘team’ en creëren de randvoorwaarden om prettig en effectief te werken. De projectleider kan goed luisteren, naar de opdrachtgever en naar teamleden en is in staat steeds de juiste weg te vinden. Dat vraagt nogal wat methodologische, sociale, psychologische en bedrijfskundige bekwaamheden. Ze zijn onderdeel van de persoon zelf. De projectleider dóet niet begripvol, empathisch, tactisch, faciliterend. Nee, hij of zij ís zo. Het maakt onderdeel uit van de authentieke persoonlijkheid. Het gedrag is daarmee echt en oprecht. Je speelt geen projectleider, je bént het!

Misschien is dit wel de belangrijkste factor voor het succes van projectleiders. Door zo te handelen, verwerven ze gezag. Gezag is door de groep toegekende macht, geaccepteerde invloed. Dan ontstaat er werking.

Tip

Eerlijk gezegd denk ik weleens dat juist projectleiders uitmuntende leiders moeten zijn. Zij missen immers positiemacht en kunnen daar dus niet op terugvallen. Zij moeten het van hun gezag hebben. Sterker, wanneer ze een keer gebruik maken van positiemacht om dingen voor elkaar te krijgen, door bijvoorbeeld een opdrachtgever erbij te halen, dan brokkelt hun gezag direct af.
Van formele leidinggevenden in reguliere organisaties zou je willen dat ze net als projectleiders in staat zijn om op basis van gezag leiding te geven. Dat ze nooit hun ‘positie’ zouden hoeven gebruiken. Immers ook wanneer een leidinggevende zijn formele macht gebruikt om invloed uit te oefenen, verliest hij of zij ook direct ‘gezag’. Gevolg is dat mensen zich minder laten beïnvloeden (verstoppen), waardoor de noodzaak nog meer macht in te zetten alsmaar groter wordt. Dit leidt tot een neerwaartse spiraal van afnemende effectiviteit, meer stress en allerlei gedoe in een team.

Management development

Investeer in goed leiderschap. Leidinggeven is een vak en dat is goed te leren. Dat kan door vallen en opstaan, maar beter is het goed voorbereid aan de slag te gaan en niet eerst allerlei schade aan te richten. Dan is de stap in de valkuil van ‘macht’ immers zo gemaakt en wordt het moeilijk(er) de neerwaartse spiraal te keren. Het is zo jammer dat veel organisaties vaak met herstel bezig zijn en niet vooraf de juiste voorzorgsmaatregelen hebben getroffen. Naast extra kosten levert dat ook vaak persoonlijke schade op.

De leden van Symion kunnen u op verschillende manieren uitstekend ondersteunen bij het versterken van leiderschap. Wij beschikken over meerdere programma’s om leiderschap te ontwikkelen. Wilt u hier alles over weten, dan kunt u met mij contact opnemen.
Jan Boekestijn 06 4426 4418, of jan.boekestijn@symion.nl

Deel dit met je vrienden

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email

Gerelateerde blogposts