Doelen en draagvlak

De verontwaardiging is groot in vrijwel geheel Nederland. We zijn inmiddels Corona allemaal zat. Het einde nadert, maar het begint nu wel erg lang te duren. Als die Engelse variant nou maar niet weer een nieuwe golf veroorzaakt….. 

Mechanisme

Wat betreft de gewenste situatie zijn we het collectief aardig eens: Covid-19 het land/de wereld uit en terug naar ‘normaal’. De zorg, horeca, winkeliers, het onderwijs, de hele reisbranche, etc. schreeuwt er om.

De weg ernaartoe is niet voor iedereen even duidelijk, of gewenst. Halve opsluiting via een avondklok, geen bezoeken, samenscholing, mondkapjes. De meesten accepteren het en ‘bijten even door’, anderen protesteren. Enkelen grijpen dat aan om te ‘rellen’. De verontwaardiging is groot in vrijwel geheel Nederland.

Iedereen heeft een mening over hoe het ‘niet’ moet, maar hoe het dan wel moet? Ik zou het eerlijk gezegd niet weten. Wat ik wel weet is dat ook dit eigenlijk normale menselijke reacties zijn, hoe ongewenst de vorm die het aanneemt ook is. En een gevolg van een veel te lange periode van frustratie.

Waarom

Als gedragswetenschapper vraag ik mij mijn gehele werkzame leven af ‘waarom mensen doen wat ze doen’. Wat dat betreft is dit een interessante periode. Let wel, ik keur de sloop- en plunder-rellen sterk af, maar vraag me intussen af wat deze mensen bezielt. Wat is er met ze gebeurt (of niet), waardoor ze dit gaan doen? In welke omgeving zijn ze terecht gekomen dat ze hiertoe overgaan? Welke waarden hanteren zij? Waarom? Wat maakt mensen zo agressief? Ik geloof overigens dat ieder individu zich hier vooral ook laat meeslepen door de groep. Imponeren, erbij horen, grenzen opzoeken, het hoort er allemaal bij.

Bij jongeren, blijkt ook nu weer, is het normbesef vaak onvoldoende ontwikkeld om zichzelf te corrigeren/controleren. De driften winnen het van de cognitie. Het vermogen tot zelfsturing is nihil. Dat vraagt om correctie door een grotere macht en dat gebeurt dan ook volop, wat overigens olie op het vuur lijkt.
Intussen verspelen ze elke vorm van begrip om hen serieus te willen nemen, om naar hen te luisteren. Hoe was dit te voorkomen? Of in goede banen te leiden?

Commitment

Op hun eigen schaal kampen veel organisaties met soortgelijke problemen. Ik heb het dan niet over de rellen, maar over het fenomeen dat niet iedereen achter de doelen staat. Of achter de methode (het plan) om de doelen te bereiken. Het ‘draagvlak’ ontbreekt om collectief op te trekken en maximaal rendement te halen uit de acties.

In de Corona-kwestie houdt niet iedereen zich aan de ‘maatregelen’, waardoor een effectieve bestrijding mislukt. Degenen die niet meedoen hebben andere belangen, of snappen niet waarom ze zich zouden moeten houden aan de collectieve ‘afspraken’. Dit ondermijnt het effect, waardoor zij ook nog eens hun eigen gelijk creëren. Ga daar maar eens argumenten tegenover zetten!

Hoewel dit op de Nederlandse schaal niet (gemakkelijk) lukt om eensgezindheid te krijgen, is dat op organisatieniveau wel mogelijk. Ook al kost het moeite.

Luisteren

Ik denk dat de huidige protesten een belangrijke les in zich hebben: betrek iedereen op maat bij complexe vraagstukken, creëer draagvlak en kom iedereen enigszins tegemoet. Geef iedereen het gevoel dat ie serieus is genomen, betrokken is. Vraag advies, informeer, leg uit, wees duidelijk en transparant en vraag dat ook van de anderen. Neem besluiten op basis van een zo groot mogelijke inbreng van alle betrokkenen.

Immers, wanneer mensen zich niet gehoord voelen, laten ze zich horen. Zelfs tot op een manier die verontwaardiging oproept. Hoe langer mensen het gevoel hebben niet gehoord te zijn, hoe sterker de reactie. Dan weet je als leiding dat er herstelwerk nodig is. Om te voorkomen dat ‘rellen’ plaatsvinden. Bedenk zelf maar welke vorm dat in uw organisatie aanneemt. Ook daar ontstaat verontwaardiging met als valkuil: ingrijpen met ‘macht’ en dwangmiddelen. Dat betekent verlies nemen om te kunnen winnen. En er lering uit trekken.

Hoe het wel moet? Op organisatieniveau heb ik daar wel antwoorden voor. Ik zou ze graag met u delen.

Jan Boekestijn, telefoon: 06 44264418

Deel dit met je vrienden

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email

Gerelateerde blogposts